AVM Kiralama Sözleşmelerinde Ciro Kirası ve Denetimi

Alışveriş merkezlerinde (AVM) kiralama ilişkileri çoğunlukla sabit kira + ciro kirası modeline göre yürütülür. Bu modelde, kiracı işletmenin aylık satış cirosu, kira bedelinin belirlenmesinde doğrudan etkili olur.  Bu nedenle ciro beyanının doğru ve güvenilir olması, hem AVM yönetimi hem de kiracı işletmeler için kritik öneme sahiptir.

Ciro Kirası Nedir?

Ciro kirası, kiracının aylık satış cirosu üzerinden belirlenen ek kira bedelidir.  Genellikle sabit kira tutarına ek olarak uygulanır ve kira sözleşmesinde açıkça belirtilir.  Örneğin, sözleşmede “Aylık sabit kira + cironun %10’u” şeklinde bir hüküm yer alabilir.

Ciro Kirasında Sık Karşılaşılan Sorunlar

• Eksik ciro beyanı

• Yanlış veya hatalı beyanlar

• Gerçek cirodan düşük gösterim

• Belge düzeninde uyumsuzluk

Bu durumlar, taraflar arasında güven sorunlarına ve zaman zaman hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir.

Ciro Denetimi Nedir?

Ciro denetimi, kiracının beyan ettiği ciro rakamlarının doğruluğunu ve sözleşme hükümlerine uygunluğunu kontrol eden bağımsız inceleme sürecidir.   Bu denetim, hem AVM yönetiminin kira gelirini korur hem de kiracının haksız iddialara karşı elini güçlendirir.

Ciro Denetim Süreci Nasıl İşler?

Profesyonel bir ciro denetimi şu adımlarla yürütülür:

1. POS fişleri ve Z raporlarının incelenmesi

2. E-Fatura ve e-Arşiv verilerinin analizi

3. Banka tahsilatlarının satış kayıtlarıyla karşılaştırılması

4. Mali tablolar ve vergi beyannamelerinin kontrolü

5. E-ticaret satış kanallarının gözden geçirilmesi
   
   

Bu çalışmalar sonucunda Ciro Uyum Raporu hazırlanır. Rapor, olası uyuşmazlıklarda güçlü bir kanıt niteliği taşır. 

Hukuki Dayanak ve Gizlilik İlkesi

Ciro denetimi yapılabilmesi için kiralama sözleşmesinde bu yetkinin açıkça yer alması gerekir.  Denetim sırasında elde edilen tüm bilgiler ticari sır kapsamında değerlendirilir ve gizlilik ilkelerine uygun olarak saklanır.

Sonuç

Ciro kirası, AVM’lerde kira gelirinin adil ve şeffaf şekilde belirlenmesini sağlayan önemli bir mekanizmadır.
Bu sürecin sağlıklı işlemesi için bağımsız ciro denetimi büyük önem taşır.
Hem AVM yönetimi hem de kiracılar için doğru, belgelenmiş ve şeffaf ciro beyanı, uzun vadeli ticari ilişkilerin temelidir.

Anahtar Kelimeler: ciro kirası, AVM kiralama, ciro denetimi, kira sözleşmesi, ciro beyanı, ciro uyum raporu, bağımsız denetim.