AVM ve ticari gayrimenkul ciro denetimlerinde başvurulabilecek temel veri ve belge kaynakları.
Konuya neden dikkat edilmeli?
Ciro denetiminde tek bir veri kaynağına dayanmak yerine farklı kayıtların birbiriyle tutarlılığı değerlendirilir.
Temel kontrol başlıkları
1. Kira sözleşmesi
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
2. POS raporları
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
3. E-Fatura/e-Arşiv kayıtları
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
4. Banka ve tahsilat hareketleri
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
5. Muhasebe satış hesapları
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
Uygulamada izlenebilecek yaklaşım
Öncelikle kapsam ve amaç netleştirilir. Ardından ilgili dönem ve veri kaynakları belirlenir, kayıtlar arasında mutabakat yapılır, olağan dışı veya açıklanmaya ihtiyaç duyan hususlar ayrıştırılır ve gerekli olduğunda destekleyici belgelerle detaylandırılır. Sonuçların yalnızca tespit şeklinde değil, mali etkisi ve süreç nedeni ile birlikte değerlendirilmesi faydalıdır.
Yönetim açısından sonuç
Ciro denetiminde tek bir veri kaynağına dayanmak yerine farklı kayıtların birbiriyle tutarlılığı değerlendirilir. Düzenli kontroller, yalnızca geçmiş hataların bulunmasına değil; aynı hataların tekrarını azaltacak süreç ve iç kontrol yapısının kurulmasına da katkı sağlar.
2004'ten bu yana muhasebe ve mali yönetim alanında; 2007'den beri bağımsız SMMM olarak muhasebe, vergi, denetim, STK/hibe projeleri ve finansal analiz alanlarında çalışmaktadır.
Yazar hakkında →