Bağış, proje, banka, muhasebe ve yönetim onaylarının hesap verebilirlik açısından nasıl kontrol edilebileceği.
Konuya neden dikkat edilmeli?
STK'larda mali kontrol yalnızca yasal kayıt yükümlülüğü değil, bağışçı ve paydaş güveninin de parçasıdır.
Temel kontrol başlıkları
1. Bağış ve banka kayıtları
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
2. Gelir-gider belgeleri
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
3. Proje bütçeleri
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
4. Yetki/onay süreçleri
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
5. Mali raporlama
Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.
Uygulamada izlenebilecek yaklaşım
Öncelikle kapsam ve amaç netleştirilir. Ardından ilgili dönem ve veri kaynakları belirlenir, kayıtlar arasında mutabakat yapılır, olağan dışı veya açıklanmaya ihtiyaç duyan hususlar ayrıştırılır ve gerekli olduğunda destekleyici belgelerle detaylandırılır. Sonuçların yalnızca tespit şeklinde değil, mali etkisi ve süreç nedeni ile birlikte değerlendirilmesi faydalıdır.
Yönetim açısından sonuç
STK'larda mali kontrol yalnızca yasal kayıt yükümlülüğü değil, bağışçı ve paydaş güveninin de parçasıdır. Düzenli kontroller, yalnızca geçmiş hataların bulunmasına değil; aynı hataların tekrarını azaltacak süreç ve iç kontrol yapısının kurulmasına da katkı sağlar.
2004'ten bu yana muhasebe ve mali yönetim alanında; 2007'den beri bağımsız SMMM olarak muhasebe, vergi, denetim, STK/hibe projeleri ve finansal analiz alanlarında çalışmaktadır.
Yazar hakkında →