Tek finansal tablo veya belirli unsur, hesap ya da kalemin denetiminde ISA 805 kapsamında dikkate alınan özel hususlar.

Konuya neden dikkat edilmeli?

ISA 805 belirli bir mali unsur veya hesabın denetimi için özel değerlendirmeler getirir; kapsam görevin sözleşmesine göre belirlenir.

Temel kontrol başlıkları

1. Belirli unsur veya hesap

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

2. Uygulanabilir raporlama çerçevesi

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

3. Önemlilik

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

4. Denetim kanıtı

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

5. Özel raporlama

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

Uygulamada izlenebilecek yaklaşım

Öncelikle kapsam ve amaç netleştirilir. Ardından ilgili dönem ve veri kaynakları belirlenir, kayıtlar arasında mutabakat yapılır, olağan dışı veya açıklanmaya ihtiyaç duyan hususlar ayrıştırılır ve gerekli olduğunda destekleyici belgelerle detaylandırılır. Sonuçların yalnızca tespit şeklinde değil, mali etkisi ve süreç nedeni ile birlikte değerlendirilmesi faydalıdır.

Yönetim açısından sonuç

ISA 805 belirli bir mali unsur veya hesabın denetimi için özel değerlendirmeler getirir; kapsam görevin sözleşmesine göre belirlenir. Düzenli kontroller, yalnızca geçmiş hataların bulunmasına değil; aynı hataların tekrarını azaltacak süreç ve iç kontrol yapısının kurulmasına da katkı sağlar.

Mesleki not: Proje/hibe çalışmasının niteliği ile uygulanacak standart veya sözleşmesel prosedürler aynı şey değildir. Görevin kapsamı ve rapor türü sözleşme, fon kuralları ve uygulanabilir mesleki çerçeveye göre belirlenmelidir.

Resmî kaynak

Standart hakkında güncel ve birincil kaynak için IAASB – ISA 805 (Revised) sayfası kontrol edilmelidir.

Serdar Yılmaz SMMM
Serdar Yılmaz, SMMM

2004'ten bu yana muhasebe ve mali yönetim alanında; 2007'den beri bağımsız SMMM olarak muhasebe, vergi, denetim, STK/hibe projeleri ve finansal analiz alanlarında çalışmaktadır.

Yazar hakkında →