Ciro artışı ile gerçek kârlılığın neden aynı şey olmadığını ve marjların nasıl izlenebileceğini anlatan yaklaşım.

Konuya neden dikkat edilmeli?

Kârlılık analizi, yalnızca toplam kâra değil hangi ürün, müşteri veya faaliyetin değeri yarattığına bakmalıdır.

Temel kontrol başlıkları

1. Brüt kâr

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

2. Faaliyet kârı

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

3. Net kâr

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

4. Ürün/müşteri marjı

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

5. Sabit ve değişken maliyet

Bu başlık değerlendirilirken yalnızca tek bir kayıt veya belgeye değil, işlemin kaynağı, destekleyici belgeleri, muhasebe kaydı, onay süreci ve dönemsel tutarlılığı birlikte ele alınmalıdır.

Uygulamada izlenebilecek yaklaşım

Öncelikle kapsam ve amaç netleştirilir. Ardından ilgili dönem ve veri kaynakları belirlenir, kayıtlar arasında mutabakat yapılır, olağan dışı veya açıklanmaya ihtiyaç duyan hususlar ayrıştırılır ve gerekli olduğunda destekleyici belgelerle detaylandırılır. Sonuçların yalnızca tespit şeklinde değil, mali etkisi ve süreç nedeni ile birlikte değerlendirilmesi faydalıdır.

Yönetim açısından sonuç

Kârlılık analizi, yalnızca toplam kâra değil hangi ürün, müşteri veya faaliyetin değeri yarattığına bakmalıdır. Düzenli kontroller, yalnızca geçmiş hataların bulunmasına değil; aynı hataların tekrarını azaltacak süreç ve iç kontrol yapısının kurulmasına da katkı sağlar.

Serdar Yılmaz SMMM
Serdar Yılmaz, SMMM

2004'ten bu yana muhasebe ve mali yönetim alanında; 2007'den beri bağımsız SMMM olarak muhasebe, vergi, denetim, STK/hibe projeleri ve finansal analiz alanlarında çalışmaktadır.

Yazar hakkında →